Muzej savremene umetnosti u Beogradu, u saradnji sa Nacionalnom galerijom Republike Severne Makedonije, od 2. oktobra do 9. novembra predstavlja izložbu ZHARKO BASHESKI: KORPOREALNOST.
Izložba predstavlja izbor radova Žarka Bašeskog, jednog od najznačajnijih savremenih makedonskih vajara, čiji je rad prepoznatljiv po izuzetnoj preciznosti i hiperrealističkom pristupu ljudskoj figuri. Međutim, iza gotovo savršene materijalne uverljivosti njegovih skulptura nalazi se mnogo složenija priča o čoveku, njegovoj ranjivosti i načinu na koji savremeni svet ostavlja trag na telu. Svečano otvaranje izložbe zakazano je za petak, 2. oktobar u 18 časova.
Kustoskinje izložbe su Zlata Vučetić ispred MSUB-a i Maja Krstevska ispred NGM-a.
Muzej savremene umetnosti u Beogradu je tokom 2026. godine intenzivirao saradnju sa muzejima i kulturnim institucijama iz Evrope i regiona, razvijajući partnerstva koja otvaraju prostor za umetničku i stručnu razmenu, nove izložbene projekte i povezivanje različitih muzejskih kolekcija. Nakon međunarodne saradnje sa Muzejom savremene umetnosti u Lionu (macLYON), ostvarene kroz izložbu Lične priče / Političke realnosti, MSUB nastavlja ovaj pravac i kroz saradnju sa Nacionalnom galerijom Republike Severne Makedonije.
Jedan od prvih konkretnih rezultata ove saradnje jeste izložba Žarka Bašeskog: KORPOREALNOST.
Koncepcija izložbe zasniva se na problemski oblikovanom izboru radova, kroz koji se telo sagledava kao primarni registar psihološkog, društvenog i egzistencijalnog iskustva savremenog čoveka. Figure Bašeskog ne pripadaju trenutku naglog sloma niti prizoru otvorene drame, već stanju produženog trajanja u kome se kriza ne prepoznaje kao izdvojeni događaj, već kao način postojanja. Strah, iscrpljenost, nemoć, povlačenje i pokušaj samospoznaje upisuju se u dah, držanje, ukočenost i pogled.
Skulpture predstavljene na izložbi oblikovane su u kontekstu permanentne nestabilnosti, obeležene geopolitičkim previranjima, ekonomskom nesigurnošću, ekološkim pretnjama i svakodnevnom izloženošću sadržajima nasilja. Granica između udaljenih razaranja, intimne psihičke uznemirenosti i osećaja nemoći pred događajima koji nadilaze pojedinca postaje sve manje jasna. Figure Bašeskog otelovljuju tihe posledice takvog iskustva, pokazujući kako se spoljašnje okolnosti prevode u telesnu težinu, grč, otežani dah i povlačenje.
Hiperrealizam u njegovom radu zato nije samo pitanje tehničke virtuoznosti. Što su figure stvarnije, to je snažniji kontrast između njihove fizičke prisutnosti i unutrašnje ranjivosti. Monumentalne figure tela stoga mogu delovati istovremeno snažno i krhko, prisutno i udaljeno, fizički ubedljivo, ali iznutra ispražnjeno.
Izabrani radovi ne funkcionišu kao prikazi izolovanih stanja, već kao inskripcija šireg iskustva savremenosti. Kroz motive ugroženog daha, spoljašnje zavisnosti, telesne kontrakcije, iscrpljenosti i duboke introspekcije, Bašeski razvija analitičku anatomiju savremenosti, u kojoj se ne mapiraju forme tela, već modaliteti njegovog opterećenja. Snaga ovih radova ne leži u predstavljanju krize same po sebi, već u preciznoj artikulaciji njenog produženog dejstva u telu.
Izložba ZHARKO BASHESKI: KORPOREALNOST predstavlja tako priliku da se kroz prepoznatljiv skulptorski jezik Bašeskog sagledaju telo, ranjivost i ljudsko iskustvo u kontekstu savremenog sveta, ali i da se iz neposrednog susreta sa njegovim skulpturama otvori prostor za lično čitanje i interpretaciju.
Žarko Bašeski je makedonski vajar. Diplomirao je 1988. godine na Fakultetu likovnih umetnosti u Skoplju, gde je 1998. stekao i zvanje magistra umetnosti. Od 2010. godine radi kao profesor na Odseku za vajarstvo istog fakulteta. Član je Društva likovnih umetnika Makedonije (DLUM) od 1988. godine. Dopisni je član Makedonske akademije nauka i umetnosti (MANU). Od 1984. godine aktivno izlaže na brojnim samostalnim i grupnim izložbama u zemlji i inostranstvu, među kojima se izdvajaju nastupi u Skoplju, Parizu, Njujorku, Nirnbergu, Sofiji i na Malti. Godine 2011. predstavljao je Severnu Makedoniju na 54. Bijenalu umetnosti u Veneciji. Dobitnik je brojnih nagrada i priznanja za umetnički rad, uključujući Gran-pri 15. Zimskog salona Društva likovnih umetnika Makedonije, kao i više nagrada na javnim i međunarodnim konkursima za skulpture i spomenike. Autor je velikog broja skulptura, spomenika i dela u javnom prostoru. Njegovi radovi nalaze se u brojnim muzejskim i privatnim kolekcijama u zemlji i inostranstvu.
Foto: Stanko Nedelkoski
