Izložba „Tumačiti Goju: Bihalji-Merinova vizija umetnosti” svečano će biti otvorena u utorak, 28. aprila u 19 časova u galeriji Instituta Servantes u Beogradu.
U godini u kojoj se obeležava 280 godina od rođenja slavnog španskog slikara Fransiska Goje, kao i 90 godina od početka Španskog građanskog rata, Ambasada Španije i Institut Servantes u Beogradu u saradnji sa Muzejom naivne i marginalne umetnosti organizuju izložbu „Tumačiti Goju: Bihalji-Merinova vizija umetnosti”.
Nesvakidašnja postavka posvećena je dugogodišnjoj fascinaciji Ota Bihalji-Merina delom Fransiska Goje. Čuveni jugoslovenski likovni kritičar, pisac i svestrani kulturni radnik Bihalji-Merin priredio je značajnu trotomnu publikaciju o Goji na više jezika. Međutim, njeno prvo izdanje na srpskom objavljeno je tek 2025. godine i upravo ono predstavlja jedan od ključnih povoda za ovu izložbu.
Poseban segment čine i originalne grafike Muzeja Jugoslavije iz Gojine serije „Kaprici” (Los Caprichos) koje dodatno, uz prateće interpretativne sadržaje, omogućavaju susret sa Gojinim univerzalnim uvidima u ljudsku prirodu.
„Gojina umetnost otvorila je čovečanstvu nove, unutrašnje prostore. Njegove proročke gravure, poput vizija koje donose snovi, ne znaju za vremenske i prostorne granice – one pripadaju budućim vremenima, ako ona ikada dođu”, zapisao je Bihalji-Merin.
Uoči otvaranja izložbe u Svečanoj sali Instituta Servantes sa početkom u 17.30 časova biće održana konferencija na kojoj će učestvovati dve ključne figure povezane sa objavljivanjem knjige „Oto Bihalji-Merin: Goja”. U pitanju su profesorka dr Saša Brajović (Odeljenje za istoriju umetnosti, Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu), autorka recenzije i profesorka dr Jelena Kostić Tomović (Filološki fakultet Univerziteta u Beogradu) odgovorna za prevod.
Stručna vođenja kroz izložbu biće organizovana 29. aprila, 15. maja i 26. juna sa početkom u 19 časova. Posetioce će sa postavkom upoznati kustoskinje Danica Đorđević Janković i Senka Latinović. Izložba „Tumačiti Goju: Bihalji-Merinova vizija umetnosti” biće otvorena do 28. juna. Ulaz slobodan.
Oto Bihalji-Merin i Španija
Ova izložba deo je šireg projekta „Oto Bihalji-Merin i Španija” koji je inicirao Muzej naivne i marginalne umetnosti (MNMU) kao čuvar legata Ota Bihalji-Merina. Pored pomenute izložbe u Institutu Servantes, 14. maja biće otvorena i izložba „Od Druge španske republike do Fransiska Goje”, priređena u Salonu Oto Bihalji-Merin u Beogradu sa ciljem da osvetli Bihalji-Merinove veze sa značajnim ličnostima i umetnicima koji su oblikovali njegove estetske i intelektualne afinitete – od Servantesa, Velaskesa, Valje-Inklana do Pikasa i Goje. Poseban fokus stavljen je na njegove boravke u Španiji, od učešća u Španskom građanskom ratu do kasnijih istraživanja Gojinog opusa u muzeju Prado. Publika će ovu izložbu moći da pogleda do 28. avgusta.
Fransisko Goja i Lusijentes (1746–1828) bio je jedan od najznačajnijih španskih slikara i grafičara, kao i ključna figura prelaza iz kasnog baroka i rokokoa ka modernoj umetnosti. Njegovo stvaralaštvo obeleženo je snažnom društvenom kritikom, istraživanjem ljudske prirode i reakcijom na nasilje i političke potrese, naročito tokom Španskog rata za nezavisnost.
Oto Bihalji-Merin (1904–1993) bio je istaknuti jugoslovenski likovni kritičar, istoričar umetnosti, pisac i kulturni radnik. Rođen je u Zemunu, a studije umetnosti je pohađao u Beogradu i Berlinu, gde se rano uključio u intelektualne i umetničke krugove. Tokom 1920-ih i 1930-ih godina aktivno je učestvovao u levim umetničkim i političkim pokretima, a bio je i učesnik Španskog građanskog rata, što je snažno uticalo na njegovo kasnije stvaralaštvo i interesovanje za društvenu ulogu umetnosti.
